Mjekja endrikonologe: Si të mos ngatërroni dy gjendjet kryesore problematike të gjendrës tiroide, që të shmangni mjekimin apo ushqimet e gabuara

 

Ka shumë lloje sëmundjesh të tiroides.

Gjendjet që prekin shumicën e njerëzve janë hipotireoza (tiroide joaktive) dhe hipertireoza (tiroide që prodhon tepër).

Megjithatë, deri në 60 për qind e atyre që janë të sëmurë me tiroide nuk janë në dijeni të gjendjes së tyre.

Kjo është arsyeja pse është e rëndësishme të kuptohet roli i gjëndrës tiroide dhe se si çdo mosfunksionim mund të ndikojë në trupin tuaj.

Për të sqaruar njerëzit, që shpesh i ngatërrojnë këto dy probleme të gjendjes shëndetësore, madje bëjnë edhe vetëmjekime të gabuara, Dr. Barbara McGowan, një mjeke endrikonologe e njohur britanike, ka sqaruar pyetjet kryesore që bëjnë dallimin: Shenjat, shkaqet dhe trajtimi…

 

Çfarë nënkupton tiroidja joaktive dhe tepër aktive?

TIROIDE JOAKTIVE: Gjithashtu i njohur si hipotireoza, kjo gjendje karakterizohet nga aktiviteti i zvogëluar i gjendrës tiroide. Në terma të thjeshtë, kjo do të thotë se ekziston një mungesë e sasisë së hormoneve të tiroides që qarkullojnë në të gjithë trupin. Kjo ngadalëson aktivitetin metabolik brenda trupit.

TIROIDJA TEPËR AKTIVE: Gjithashtu i njohur si hipertireoza, kjo gjendje karakterizohet nga rritja jonormale e aktivitetit të gjendrës tiroide. Në terma të thjeshtë, kjo do të thotë një tepricë e hormoneve tiroide që qarkullojnë në gjak. Kjo përshpejton jashtëzakonisht aktivitetin metabolik brenda trupit.

 

Cila nga këto gjendje është më e shpeshtë?

Hipotireoza është shumë më e zakonshme se hipertireoza.

Të dy këto probleme diagnostikohen zakonisht nga një test gjaku që mat nivelin e T3, T4 dhe TSH (hormon që stimulon tiroiden) në trup.

 

Cilat janë simptomat e tiroides joaktive?

1. Fitimi i pashpjeguar i peshës: Nivelet e ulëta të hormoneve të tiroides shkaktojnë një përqindje më të ulët të shkëmbimit të lëndëve, e cila nga ana e saj shkakton shtim të peshës, pavarësisht uljes së oreksit.

2. Lodhje dhe këputje trupore: Lodhja dhe këputja trupore ekstreme është një tjetër simptomë e hipotireozës. Kjo ndodh kur qelizat nuk funksionojnë si duhet, për shkak të niveleve të ulëta të hormoneve të tiroides, të cilat shkaktojnë më pak energji, lodhje dhe këputje të vazhdueshme.

3. Probleme të menstruacioneve dhe pjellorisë: Problemet menstruale si dhe të fertilitetit janë gjithashtu të zakonshme në gratë që vuajnë nga hipotiroidizmi.

4. Kapsllëku dhe dispepsi: Nivelet e ulëta të hormoneve tiroide dobësojnë muskujt që rreshtojnë traktin e tretjes, gjë që shkakton dispepsi ose kapsllëk.

5. Rritja e ndjeshmërisë ndaj të ftohtit: Funksioni kryesor i gjëndrës tiroide është rregullimi i temperaturës së trupit, funksionaliteti i dobët i tij mund të çojë në një rritje të intolerancës ndaj të ftohtit.

6. Lëkurë e thatë dhe e plasaritur: Nivelet e ulëta të hormoneve tiroide ngadalësojnë metabolizmin tuaj dhe madje zvogëlojnë djersitjen, e cila mund ta bëjnë lëkurën të thatë dhe të plasaritur.

7. Mpirje muskulore dhe dhimbje: Një tiroide joaktive rrit pezmatimin në trup, duke çuar në dhimbje të muskujve në të gjitha pjesët e trupit.

8. Humbja e flokëve: Për zhvillimin dhe mirëmbajtjen e gjendrave të flokëve në lëkurë, hormonet e duhura tiroide janë thelbësore. Një sasi e pamjaftueshme e këtyre hormoneve, mund të rezultojë në rritjen e ngadaltë të flokëve dhe humbjen etyre.

9. Përqendrimi dhe kujtesa e dobët: Hormonet tiroide të pamjaftueshme mund të ndikojnë në neurotransmetuesit tuaj, të cilat mund të çojnë në harresë, në kujtesën e dobët dhe në çështjet e lidhura me përqendrimin.

10. Kolesteroli i lartë: Pamjaftueshmëria e hormoneve tiroide ndikon në aftësinë e trupit për të ndaluar dhe për të pastruar kolesterolin nga qarkullimi i gjakut. Kjo çon në kolesterol të lartë në trup.

 

Cilat janë simptomat e tiroides tepër aktive?

1. Humbje e pashpjegueshme e peshës: Humbja e menjëhershme e peshës përkundër rritjes së oreksit është një simptomë e zakonshme ehipertireozës. Sasi të mëdha të T4, T3 ose të dyja mund të shkaktojnë një shkallë metabolike tepër të lartë, duke çuar në djegie të shtuar të “karburantit” në trup.

2. Rritja e ndjeshmërisë ndaj nxehtësisë: Nivelet e larta të hormoneve tiroide në trup aktivizojnë gjëndrat e djersës, gjë që çon në djersitje të madhe. Përkundër djersitjes së rritur, trupi juaj nuk mund të tolerojë ngrohjen. Gjithashtu, kjo e bën lëkurën tuaj të jetë e ngrohtë dhe me lagështi.

3. Ndjesi lodhjeje: Fillimisht për shkak të metabolizmit në rritje, niveli juaj i energjisë është i lartë. Megjithatë, me vazhdimin e hipertiroidizmit, trupi juaj tenton të punojë më shumë, duke çuar në tejlodhje. Nivelet e larta të hormoneve tiroide mund të shkaktojnë shqetësime gjumi, duke ju lënë të lodhur gjatë ditës.

4. Sytë e dale: Sytë e dalë ose të lodhur janë gjithashtu të zakonshëm në pacientët që vuajnë nga tiroidi tepër aktiv, për shkak të sëmundjes së Grave, në të cilën qepallat e sipërme janë ngritur.

5. Dridhje dore: Dridhjet e lehta janë një dukuri normale te të gjithë njerëzit kur duart apo parakrahët mbahen në një pozicion të veçantë. Por tiroidi tepër aktiv shkakton dridhje fiziologjike të ekzagjeruara, duke çuar në dridhje të dorës ose në duart e lëkundshme.

6. Dobësi e muskujve: Sasi të tepërta të hormoneve tiroide mund të çojnë në uljen e fibrave të muskujve më shpejt, sesa ato të mund të zëvendësohen. Kjo mund të shkaktojë dobësi në muskuj në të gjithë trupin tuaj, veçanërisht në krahë dhe kofshë.

7. Nervozizmi dhe ankthi: Lirimi i hormoneve tiroide të tepërta përshpejton ritmin e zemrës në mënyrë dramatike, rrit tensionin e gjakut dhe stimulon shtim të adrenalinës e cila çon ne një luftë të brendsme trupin tuaj. Kjo nga ana tjetër çon në ankth, acarim dhe nervozizëm.

8. Ndryshime menstruale: Nivelet e larta të hormoneve tiroide në trup mund të vonojnë fillimin e pubertetit dhe fillimin e menstruacioneve tek femrat. Mund të shkaktojë ndryshime edhe në ciklin menstrual.

9. Flokë me këputje: Ndërsa rritja e flokëve varet nga funksionimi i duhur i gjëndrës tiroide, nivelet e larta të hormoneve tiroide mund të rezultojnë me ndryshime të flokëve. Ajo mund të bëjë që flokët në kokën tuaj të bëhen të hollë dhe të rrallohen. Gjithashtu, lëkura e kokës bëhet shumë e thatë.

 

Folëm më lart për shenjat, po shkaqet që çojnë në një e tiroide joaktive, cilat janë?

Shkaku më i zakonshëm i hipotiroidizmit është një sëmundje autoimune e quajtur sëmundja e Hashimotos.

Në këtë sëmundje, sistemi imunitar prodhon antitrupa që shkatërrojnë qelizat e gjendrës tiroide dhe i ndalon ata të sekretojnë hormonet tiroide.

Shkaqe të tjera të hipotiroidizmit janë gjenetikë, një dietë të ulët e jodit, hipotiroidizëm i lindur, dhe dëmtim gjendrrës së hipofizës.

Ekspozimi ndaj rrezatimit nga trajtimi i kancerit, medikamente të caktuara dhe heqja kirurgjikale e tiroides, mund të çojë gjithashtu në këtë problem.

Gratë mbi moshën 50 vjeç, njerëzit me sëmundje autoimune, njerëz të trajtuar me ilaçe anti-tiroide dhe njerëz me një histori të rrezatimit në qafë, dhe gjoks janë në një rrezik më të lartë të preken nga kjo gjendje.

Hipotireoza e patrajtuar mund të çojë në shumë komplikime shëndetësore, përfshirë një goiter (gjëndër tiroide e zgjeruar), probleme të zemrës, depresion, neuropati periferike, edemë, infertilitet dhe defekte në lindje.

 

Nga ana tjetër, cilat janë shkaqet e tiroides tepërt aktive?

Sëmundja e Graves, një gjendje autoimune që stimulon prodhimin e hormoneve T4 dhe T3, është shkaku më i zakonshëm i tiroidit tepër aktiv.

Shkaqe të tjera përfshijnë marrjen e tepërt të jodit, pezmatimi i tiroides, tumoret e vezoreve ose të testikujve, tumoret beninje të tiroides ose të hipofizës, si dhe marrja e tepërt e T4 përmes shtesave ushqimore ose medikamenteve.

Hipertireoza priret të bëjë garë në familje dhe është më e zakonshme te grate, se te meshkujt.

Nëse nuk kontrollohet me kalimin e kohës, hormonet e tepërta të tiroides të mund të çojnë në një numër komplikacionesh shëndetësore, duke përfshirë problemet e zemrës, kockat e dobëta, shikimin e dobët, lëkurë të fryrë dhe kriza tireotoksike.

 

Si trajtohet tiroidja joaktive?

Për të trajtuar hipotireozën, mjekët shpesh këshillojnë marrjen e hormoneve tiroide sintetike (levothyroxine).

Ky ilaç me përdorim nga goja rikthen nivelet normale të hormoneve, kur merret në dozën e duhur.

Në të njëjtën kohë, trajtime alternative natyrale janë: vaji i arrës së kokosit, uthulla e mollës, vaji i peshkut, leshterikët, xhenxhefili dhe ushqimet me vitaminë D, mund të ndihmojnë në rikthimin e hormoneve normale të tiroides.

 

Po tiroidi tepër aktiv, si duhet trajtuar?

Medikamentet anti-tiroide, të tilla si methimazole, ndihmojnë në ndalimin e tiroides nga marrja e hormoneve të tepërta.

Edhe jodi radioaktiv (i marrë me gojë) është efektiv në trajtimin e këtij problemi.

Nëse asnjë nga këto opsione nuk funksionon, një pjesë ose e gjithë gjëndra tiroide mund të hiqet kirurgjikisht.

Ndryshimet në dietë gjithashtu mund të ndihmojnë në kontrollin e hipertireozës.

Hani ushqime që sigurojnë kalcium të mjaftueshëm dhe vitaminë D së bashku me ushqime me bazë proteinash dhe fruta deti.